donderdag 28 maart 2019

De Fagnoules compilatie


Onlangs bracht Speleoclub Avalon een publicatie over de uitzonderlijke exploratie van de Chantoir des Fagnoules te Awagne uit, een “Special” van 50 blz.  Alle speleologen van het VVS of UBS hebben dit gekregen. Hierin werd kort de geschiedenis van de exploratie verhaald, maar het accent lag vooral op de beschrijving van de grot en de wetenschappelijke aspecten ervan.

Maar er was zoveel meer te vertellen! Om de saga van het “Systeem Fagnoules-Buc” in schoonheid af te sluiten, wordt er nu nog een boek uitgebracht. Een boek met uitsluitend de exploratieverhalen. Hiervoor werden alle verslagen, e-mails, blogs en dagboeken uitgeplozen. Het resultaat is een compilatie van liefst 132 bladzijden, rijkelijk geïllustreerd met meer dan 150 foto’s, waarvan velen nooit eerder uitgebracht.  De verhalen zijn van de hand van een 15 verschillende auteurs, met elk hun eigen stijl.

Voor wie zelf bij de exploratie betrokken was, is deze lectuur natuurlijk één brok nostalgie, en je zal misschien met weemoed al die straffe verhalen herlezen. Best mogelijk dat je op een foto in dit boek staat of er zelfs een tekstje voor hebt geleverd! En je krijgt hoe dan ook een eervolle vermelding in de lijst van liefst 90 medewerkers!
Maar iedereen, of je er nu bij was of niet, zal de speleomicrobe (weer) voelen kriebelen!

Het boek wordt door Speleoclub Avalon uitgebracht aan kostprijs, want we willen gewoon de herinnering aan een geweldig avontuur levend houden. Meer moet dat niet zijn.

Het wordt een vierkleurendruk op 135 gram papier met een zachte, glanzende kaft (350 gram).

De kostprijs: een luttele 15 euro!

Wil je dit stuk authentieke Belgische speleogeschiedenis binnenkort in huis hebben, laat het ons dan zonder dralen weten (graag voor 15 april). Ledvering is voorzien eind april 2019


Vermeld duidelijk het aantal exemplaren, je naam en adres en contactgegevens.
Opgelet: afhaling van het boek kan in Edegem (2650), ofwel Vieuxville (4190).  Wij staan ook open voor suggesties! Kwestie van afspreken.

Het kan ook opgestuurd worden = 6 euro extra voor 1 exemplaar. Voor meerdere exemplaren gelden andere tarieven. Opgelet: uitsluitend in België. Internationale verzending kost meer dan het boek zelf! Dat doen we dus niet, tenzij je persé wil, natuurlijk.

Betaling regelen we op moment van je definitieve bestelling.

Tot slot: het boek is in het Nederlands! Er staan wel enkele Franse teksten in, omdat de auteurs ervan het in die taal schreven. Maar er zijn geen plannen om het boek te vertalen in het Frans.

In het boek vinden we bijdragen van Jos Beyens, Rudi Bollaert, Paul De Bie, Herman Jorens, Mario Lebbe, Friedemann Koch,  Dagobert L’Ecluse, Jack London, Michel Pauwels, Frank Saenen, Bart Saey, Annette Van Houtte, Michaëla Vande Casteele, Erik Van den Broeck, Frans Verstreken


donderdag 28 februari 2019

Zondag 24 februari: Grotte Perseverance.

Om 10 uur afgesproken aan de steengroeve met Pierette, Jonathan en Paul. Paul komt mee de ingang zoeken in de chaotische wand van de steengroeve. Uiteindelijk vinden we vrij snel twee ingangen waarbij blijkt dat ze allebei in de grot uitkomen. Schijn bedriegt want de grootste en nieuwste ingang is uiteindelijk ook het smalste. Mijn twee mede speleologen zijn erbij om vleermuizen te tellen, waarschijnlijk de laatste maal dit jaar gezien de onwaarschijnlijk warme temperaturen. Voor ons is allemaal de eerste maal dat we de grot bezoeken. Het eerste gedeelte is een compleet opgevulde put van ongeveer vijftig meter diep waarbij je tussen de blokken omlaag klautert, soms langs kleine afklimmetjes, soms door smalle openingen maar nergens moeilijk. Uiteindelijk kom je in een hellende, brede gang terecht met op het einde toch wel grote volumes. De artificiële klim hebben we niet gedaan, wel links en rechts eens in alle meanders gekropen. Er werden 25 vleermuizen geteld, een succes. Een fijne grot om eens gedaan te hebben maar redelijk kort want om 13 uur stonden we al terug buiten. Op aanraden van Paul zijn we dan naar de Four a chaux gereden in Esneux die we niet hebben kunnen doen vanwege geen sleutel. Dan maar op zoek naar de Grotte de Ham, volgens de beschrijving een klein gat in het bos. Na lang zoeken op een steile boswand uiteindelijk een relatief grote grotingang gevonden. Een putje van vier meter met beneden een kruipgangetje dat doodliep en erboven een smal onuitnodigend pijpje vol dassenuitwerpselen. Aangezien we geen topo of beschrijving bij hadden, we niet zeker wisten of het wel de juiste grot was en we ook geen zin hadden om in zo'n smal pijpje de kwaaie huurder tegen te komen zijn we dan maar een terras gaan doen. Een fijne dag, het zoeken naar grotingangen in het zonnetje is natuurlijk ook een aspect van speleologie. Peter Foto's: Paul De Bie

maandag 25 februari 2019

Collaboreren is fun! Cascade en Avalon underground....



Een gezamenlijk tochtje van SC Cascade en SC Avalon naar de FSS (Grotte de la Fosse Sinsin) op zondag 17/02/2019.
Deelnemers: Stijn en Geert en Jean-Paul van SC Cascade, Dagobert, Michaëla, Krzysztof, Jos van      SC Avalon.

De imposante doline van de FSS

De ingang van de Fosse Sinsin, hoog op de wand van de doline.

De Grotte de la Fosse Sinsin is een ontdekking van SC Cascade, en zoals de naam het zegt, ligt de grot in de Fosse Sinsin, een gigantische doline op het Massief van Boine in Han sur Lesse. Sinds enkele jaren is ze opnieuw te bereiken omdat Het Domein van de Grotten van Han de grenzen van het natuurpark verlegd heeft.
De Fosse Sinsin is nr 6 op het kaartje...
De ingang van de grot is een smal gangetje dat over een 10-tal meter verbreed werd. De tocht is er echter goed voelbaar en doet een groot vervolg vermoeden.
En dat groot vervolg zou er best wel eens kunnen zijn, gezien de ligging van de grot. De Reseau Sud (nr 7) van de Grot van Han is niet ver weg, en meer naar het ZO ligt de fameuze Père Noël (nr 3) met in het verlengde de Trou des Crevés, waar een klein deel van de Lesse in verdwijnt.

Er is met kleurproeven een verbinding vastgesteld tussen Trou des Crevés, Père Noël en de Réseau Sud...  En dan is de Fosse Sinsin uiteraard fantastisch gelegen, bovenop het ongekende deel van het systeem. SC Cascade zoekt dus al jaren naar dé grote ontdekking: een nieuwe 'onbekende en maagdelijke' tweede Père Noël, en liefst zelfs nog mooier :-).


Toen wij dus van Geert en Stijn een uitnodiging kregen om mee verder te exploreren (lees: blokken weggraven), moesten we geen twee keer nadenken!
De grot is gevormd in de wand van de doline en is eerder tektonisch van aard. Voor de afdaling naar het diepste punt heb je een beetje touwwerk te doen. De grot is verrassend ruim, en je kan er zelfs een mooi circuit in maken. Alhoewel eerder ruw van vorm, zijn er toch zeer mooi geconcrecionneerde hoekjes te zien: dat beloofd indien er een échte doorbraak kan gemaakt worden.


IMG_2745.JPG

Het verloop van de dag is simpel: zand, grind, blokjes en blokken weghalen op het diepste punt. Deze worden dan via een menselijke speleo-ketting doorgegeven naar een hoger gelegen ruime stockage-plaats. En het vordert goed! Spijtig genoeg valt de tocht halfweg de namiddag stil en is het niet meer zo duidelijk in welke richting we verder moeten. Het is tevens toch opletten geblazen want niet alles is even stabiel!


Het is al laat als we 'moe maar voldaan' uit de grot kruipen. Het zonnetje schijnt nog en het is zalig om je zo om te kleden. En na de nodige Rochefort 8° rijden we content naar huis... 
We hopen in ieder geval om in de FSS nog eens terug te komen. 
En nog veel dank aan Geert en Stijn voor de uitnodiging! Wordt vervolgd?

Zie ook:  Cascade: teamwerk

Tekst: Jos
Foto's: Krzysztof en Dagobert
Topo FSS: Stijn en Geert

vrijdag 22 februari 2019

Een klein maar fijn werkje in de Bois de Waerimont.


Deelnemers: Dagobert, Krzysztof, Jos (2018)



Even een kleine situatieschets: we gaan met begeleide tochten in de Waerimont normaal gezien tot in de 'Salle de Départs'. Daar stopt de rondleiding.



Vanaf deze zaal wordt het traject een pak moeilijker: serieuze versmallingen, moeilijke smalle afklimmetjes enz...

              
Eén van deze passages betreft een afdaling van een 6-tal meter van Salle Mikado naar de Salle de la Discussion, zeer geëxposeerd en een passage waar nogal wat speleo's voor terugdraaien. (touwen en persoonlijk klimmateriaal tot daar mee te nemen is echt wel een hel).
Bij de ontdekking van deze zone werd er door Rudi Bollaert (specialist in smalle passages) een extreem smal pijpje overwonnen (op de topo in groen omcirkeld) dat de Salle Mikado verbindt met Galerie Teva, waardoor je de moeilijke afklim niet meer hoeft te doen. Je kan immers via Galerie Teva gemakkelijk tot in de Salle de la Discussion geraken.


Deze passage was echter in vergetelheid geraakt, deels omdat geen mens (buiten Rudi) daar doorheen is geraakt, en ook omdat we zelf bijna nooit naar de verste zalen van de BDW gaan.
Om in de toekomst een veilige weg tot achteraan te krijgen, besloten Dagobert, Krzysztof en ik om deze smalle passage te gaan verbreden.
Met alle nodige materiaal (hamers, beitels, schupje, koevoet, boormachine en alle plopgerief) trokken we naar 'de pijp'.
Om toch een idee te geven: zelfs één van ons drie geraakte niet voorbij één van de versmallingen om tot daar te geraken.
Om het kort te houden: na een uur of twee beitelen, graven, hameren enz. werd de passage comfortabel verbreed. Het is nu dus mogelijk om tot het eindpunt van de BDW te kruipen zonder je nek te riskeren.


Niemand die hier van wakker ligt natuurlijk. maar voor ons toch een belangrijke verwezenlijking. Er is achteraan immers nog veel tocht en waarschijnlijk kan er nog première gedaan worden! (maar het zal niet gemakkelijk zijn!).

Nog enkele sfeerfoto's van Krzysztof ...

 




Tekst: Jos
Foto's: Krzysztof

woensdag 20 februari 2019

De ' Journées de Spéléologie Scientifique 2018'


Een nogal laattijdig verslagje van een zeer interessante tweedaagse.

De wetenschappelijke dagen van de Speleologie gingen zoals gewoonlijk door in Han sur Lesse, dit jaar op zaterdag 17 en zondag 18 november 2018.

Op zaterdag worden er traditioneel heel wat voordrachten gegeven. De ene voordracht was al beter dan de andere, maar ze zijn allemaal zonder uitzondering leerrijk... als ge kunt volgen tenminste.
Naast de voordrachten kan je je elk jaar opnieuw vergapen aan de boekenstands, en voor een boekenwurm zoals ik is dat altijd een verscheurende tweestrijd: koop ik dat boek, of toch maar niet...
Meestal verlies ik de strijd en ga ik naar huis met (uiteraard) zeer 'diep'gaande literatuur.

Zondag stond er een bezoek aan de Grotte de Pont d'Arcole op het programma, onder leiding van Yves Quinif en Sofie Verheyden. Zo'n gelegenheid mag je niet laten voorbijgaan!
Vooraf kregen we een theoretische uitleg in de ontvangstruimte/cantine van de grot.


Omdat we met velen waren, werden we voor het bezoek aan de grot in twee groepen verdeeld.
Alhoewel de grot niet erg uitgestrekt is, zijn er her en der toch mooie concreties te zien. Als toerist mag je trouwens op je eentje doorheen de grot wandelen en blijkbaar blijven die toeristen redelijk goed met hun pollen van de concreties!



We krijgen op verschillende plaatsen in de grot een interessante geologische uitleg over het ontstaan van de grot en de afwisseling van opvulling en terug open-eroderen van de gangen. Yves heeft er zelfs een 'persoonlijke' put gegraven in het sediment om de verschillende afgezette klei, grind en zandlagen te kunnen bestuderen.



In de namiddag werden dan heel wat karstfenomenen in de regio bezocht, waaronder La Résurgence du Tahaut (of ook Fontaine de Tahaut), waarin onze vrienden Geert en Stijn van Cascade verder aan het exploreren zijn.

Ook de Carrière de Gérin en de Trou de l’Homme werd bezocht. In de wand van de carrière zijn fossielen zichtbaar van wat waarschijnlijk een mangrove-bos moet geweest zijn. Zeer spectaculair
en voor mij totaal nieuw! Daarnaast ook enkele verdwijnpunten op het plateau.




Het is duidelijk dat er in de streek nog heel wat te ontdekken valt (o.a. prehistorische vondsten!) en iedereen is welkom om er verder te exploreren!
Voor mij was het weer een geslaagd weekend en in 2019 ben ik er zeker weer bij!

Veel informatie over de regio en zijn grotten, vind je  hier:

http://www.cwepss.org/download/karstOnhaye.pdf


Jos Beyens





zaterdag 16 februari 2019

Avalonners zijn keikoppen en geven niet op!

Zoals ondertussen wel geweten: we zijn met Avalon al 4 jaar bezig met desobwerken aan de tijdelijke resurgentie van de Vannon.


Vorig jaar werd de resurgentie overwonnen door Stijn Schaballie en nadien verder geëxploreerd samen met Michel Pauwels. Er is nu ongeveer 1 km grot verkend (waarvan 355m sifon) en het loopt er gewoon verder. Spijtig genoeg is het voorlopig een duiksite.

Maar Avalonners zijn keikoppen en eens ze zich ergens in hebben vastgebeten, laten ze niet gemakkelijk los. Zo zijn we ondertussen al 17 keer naar het grensgebied Haute Marne - Haute Saône getrokken om telkens enkele dagen te gaan wroeten aan de resurgentie. Telkens dus 520 km heen en zelfde afstand terug... en soms enkel om er twee of drie dagen te graven in vreselijke smalle en onstabiele toestanden. Er is veel tocht en we hopen uiteraard op een 'droge' toegang.
'Jullie zijn zot', is een repliek die we vaak te horen krijgen... Maar de ploeg weet waarom ze dat doen en wat ze kunnen verwachten!

                                    
En na vier jaar zijn we een goed draaiend team geworden. We weten precies wat we aan elkaar hebben een vullen mekaar perfect aan. Dit is dus eigenlijk een artikel om mijn mede'zotten' te bedanken voor hun positieve motivatie en de ongelofelijke momenten die we al samen beleefd hebben. (en we zijn blij met elke meter die we vorderen!).

Hopelijk geraken we dit jaar 'droog' in de Vannon :-)


zondag 13 januari 2019

Stukje erbij in de Surprises


Na de het vorige artikeltje over de Mouflons, even de stand van zaken weergeven in een andere ontdekking, de Grotte des Surprises in My. De exploratie is daar wat stilgevallen, en om een of andere reden schijnen we daar nog enkel in de maand januari naar toe te gaan! Laatste exploratieverslag op dit blog dateerde van 2 januari 2016. Toen gingen we een “plop zetten” in de instabiele puinberg ten einde het “Derde zaaltje”, waar we tussen de wand en de blokken een vervolgje veronderstellen.
Wat gebeurde er sindsdien? (= allen exploraties van Paul en Annette)

Vrijdag 22 jan 2016 Ineens naar het “Derde zaaltje”. Onze plop had goed gewerkt maar de instabiliteit van de blokken maakte dat we nog niet verder durfden. Dus eerst een grote afbraak van de éboulis, waarbij we wat geluk hadden dat een immens blok op de “goede” plek viel. Finaal konden we verder, zowat 1m50 verder was het al uit met de pret. In een soort nauwe galerij was het onderaan veel te nauw, 2 m hoger zag men een vervolgje maar een groot blok versperde de doorgang. Blok geplopt en naar buiten waar het -6°C vroor.

Zondag 1 jan 2017 Nieuwjaarsdag en stevig vriesweer (-8°C). In het “Derde zaaltje” was het grote blok voor 2/3 weg en we geraakten er half voorbij. Daar loopt het wat verder (met matige tocht) maar van links zijn er veel blokken omlaag gerold. Om daar te kunnen aan werken, moet het restant van het blok ook weg! Dus werd er weer een gat in geboord, en de zaak vanop afstand geplopt.
Het ging ons vandaag geen van beiden erg goed af, dit is toch een slopende grot en veel blokken om het stressniveau op te drijven. En de Oudejaarsavond zat vast en zeker nog wat in ons lijf.

Woensdag 2 jan 2019 Bijna dag op dag twee jaar na onze vorige tocht, wij weer naar de Surprises. Aan dit tempo zijn we met pensioen tegen we gedaan hebben in die grot!
Amper 15 m in de grot, eerste probleem: de doorgang naar Salle de la Licorne bleek over wel 5 m lengte vol modder en stenen te liggen, de trémie erboven (die we destijds hebben ondergraven) had het grotendeels begeven! (de 4de keer dat we dit hier meemaken). We graven ons er moeizaam doorheen en wonder boven wonder geraak ik tot in de Licorne, de enige plek waar we wat stockageruimte hebben. Annette geeft me wel een uur lang stenen en modder door. We hebben geen bakje en dat maakt alles uiterst lastig en vermoeiend. Tegen dat we klaar zijn, is onze pijp al uit.

In het Derde zaaltje waar we tussen de wand en de enorme puinhelling (wel 15 m hoog) aan het werk zijn.
Dan naar het derde zaaltje waar we de vorige “jaren” werkten en toen een groot blok hadden geplopt. Dat was in grote stukken gevlogen. We konden veel ruimen want in feite zitten we gewoon tussen de wand en de enorme instortingskegel van puin en modder die het centrum van de grot vormt. In de verte zagen we tussen wand en puin zowaar een ruimte met enkele stalactieten. Nog een uur later zaten we 3 m verder, met zicht op een plafond vol concreties en plaats voor twee (denken we). Maar de doorgang omhoog naar die ruimte was zeer instabiel, met een enorm blok dat boven ons hing en nergens op steunde. Na een uur sakkeren, aarzelen en schrik hebben, toch maar niet doorgedurfd. Twee blokken aangeboord en een plop erin gezet. We zullen volgende keer wel zien of we van de regen in de drop zijn beland. De ruimte die we zien heeft alvast een toepasselijke naam: Salle de Janvier. Ziet er in elk geval hoopvol uit, maar wel zeer gevaarlijk!

Zaterdag 12 jan 2019 een heuglijke dag want de 50ste Surprises explodag (de 48ste voor mij, ik heb er twee gemist wegens een gebroken sleutelbeen)! Eerst nog een uurtje geruimd in de lage doorgang voor de Salle de la Licorne, waar we vorige week een instorting hadden moeten ruimen. Nu hadden we een bakje meegenomen en dat ging vlotter. Dan, surprise: ik trok een groot blok uit de vloer en daaronder zat een opening waaruit goede tocht blies! Maar te nauw om in te kijken. De Canon camera bracht redding: met de camera beneden in het gaatje filmde ik wat in het rond. Op de beelden zagen we een duidelijke ruimte. Maar die zou wel kunnen corresponderen met een dalende spleet die we in de Licorne als dumpplaats hadden gebruikt. Enfin, dat verder openmaken was iets voor later.
Gauw naar de “Derde zaal” en gaan kijken wat onze plops in de instabiele doorgang naar de – nog te ontdekken - “Salle de Janvier” hadden gedaan. Dat was niet slecht, het gat was wel nog nauw en heel tricky; enkele grote blokken hingen klaar om de doorgang weer af te sluiten. Ik wrong me er voorzichtig door, Annette bleef aan de goede kant wachten. 
Annette wacht aan de goede kant. Enkele kleine sleutelstenen houden heel de blokkenhelling tegen. 
Ik zag een lage ruimte, zowat 3 m diameter en aan één kant zeer geconcretioneerd. Een korte verkenning wees uit dat er geen vervolg was, tenzij een nauw gat recht omlaag, tussen wand en éboulis. Ik filmde Annette even die nog aan de veilige kant zat, als filmpje is het geflopt maar het geeft een idee van in welke Mikado we hier bezig zijn.

Terug naar Annette om met een lange buis die ik had meegenomen, wat losse blokken weg te duwen en aldus de gevaarlijke doorgang veel groter te maken. Dat lukte heel goed zodat we daarna allebei tamelijk veilig in het zaaltje konden kruipen om de topo te maken. En een fotootje dat de zaak er veel mooier/groter laat uitzien dan ze eigenlijk is. 
Mooi hoekje in de nieuwe Salle de Janvier. (opgelet, deze "zaal" is amper 1 m hoog!" 
De nauwe put lonkte maar we zagen dat er halfweg een enorm blok hing waar we moesten onder en tegen wringen. Het was onmogelijk in te schatten hoe en of dat blok vasthing. We besloten eerst (na een hapje eten) met de camera te kijken of het sop de kool waard was. We hingen de Canon aan een 3 m lang touw, met een lampje ernaast, in videomode. Ik liet hem in de put zakken en ronddraaien. De wiebelige en rondtollende beelden toonden in één hoek een zeer geconcretioneerde ruimte...
Compositie van videobeelden die aan één zijde een geconcretioneerde gang tonen...
... maar ook dat er vele grote blokken op instorten hingen aan de andere kant. Afdalen was te riskant. 
Videobeelden van wat er daar boven onze kop hangt. Beneden een van de grote blokken die gevallen zijn...
Ik werkte wel een uur lang om daar wat aan te verbeteren en finaal stortte alles in, wel 3 blokken van 70 cm lang versperden nu de doorgang. Hier was voorlopig geen doorkomen aan en omdat we vreesden dat er nog een grotere instorting kon volgen, besloten we het erbij te laten voor vandaag. We zijn niet gek hé, in tegenstelling tot wat de meeste mensen denken. Met nog een omweg langs de Salle Haute (die opnieuw als interessant werd beoordeeld) naar buiten, waar het pijpenstelen regende. 7 u in de grot, ’t was pittig. En de 50ste keer werd dan toch gevierd met een meter of 10 mooie première.

De grot meet nu 475 m. De topo wees uit dat onze “Salle de Janvier” zich pal onder de ingang bevindt, maar dan 20 m lager. Van een omweg gesproken. Het is intussen ook duidelijk dat deze grot ooit een grote, centrale zaal moet hebben gehad van zowat 15 à 20 m diameter en dat er een open put vanaf de oppervlakte moet zijn geweest tot in de zaal. Daarna is het hele dak ingeklapt en daarbij is een modder- en puinkegel ontstaan die bijna heel die zaal heeft opgevuld en die we nu aan de basis bijna volledig rond kunnen lopen/kruipen (na veel moeizaam desobstructiewerk). 
Aan de oppervlakte resteert enkel een flauwe doline, maar dat er een directe opening is geweest kan niet anders, want in de grot hebben we al veel dingen gevonden die er niet thuishoren. Botten van paarden en koeien bv, maar ook een zeer oude (Middeleeuwse ? ) sleutel, en nu in de nieuwe Salle de Janvier een koperen gesp van een broeksriem. De instorting van die zaal is dus relatief recent (enkele eeuwen geleden misschien ?).
een mysterieuze oude sleutel

Botten van koe en paard

maandag 31 december 2018

Mouflons als afsluiter

Om het jaar al desobstruerend af te sluiten, deden Annette en ik gisteren (30/12) nog eens een aanval op de Mouflons. Het is blijkbaar al van januari 2017 geleden dat ik er nog eens een update over gaf. Toen waren we er 20 keer heen geweest, intussen zitten we al aan 26.
Zie hier voor die vorige verslaggeving:
http://scavalon.blogspot.com/search/label/Mouflons

Hieronder wat er nadien nog gebeurde. In het kort: heel veel blokken ruimen, de tocht volgend. Maar die laatste 6 sessies, allen op dezelfde plek (Salle des Murets)  hebben ons nog steeds niet de gewenste doorbraak opgeleverd. De grot ontwikkelt intussen toch al wel 130 m en we zitten nu op -19, bijna de diepte die we moeten hebben om hetzelfde niveau te bereiken als de Trou des Côtes.
Hieronder schermprint van de topo. In groen Trou des Côtes, in purper Trou des Bourdons en in blauw de Mouflons. Het rooster is 20x20 m.


Zaterdag 28 jan 2017
21) Met Annette naar de Mouflons. Eerst werkten we (vooral Annette dan) aan het gaatje onderaan het eerste putje, waar ik vorige zondagnamiddag al aan gewerkt had. Na een uur of twee kon ze erin, maar dan zagen we ook dat het anderhalve meter verder vrijwel geheel dichtzit. Verder desobstrueren zou zeer moeilijk zijn, want onze stockageruimte in de directe omgeving is nu echt tot op de laatste dm3 opgebruikt.
Verder maar, tweede putje af (Salle des Murets). Ik wilde daar iets herbekijken dat we op 11 dec 2016 hadden gevonden: een vernauwing met erachter een afstapje van 1,5 m gevolgd door een zaaltje van 2x2m. Geen vervolg maar bovenaan de vernauwing was er toch echt wel tocht! Onze tweede inspectie wees gauw uit dat we iets over het hoofd hadden gezien: achteraan het zaaltje was een spleetje dat sterk tochtte! Daar werkte we enkele uren aan. Voor het eerst in jaren met Hiltipatronen. Dat ging uitstekend. Maar met zo 1 patroon maak je toch wel wat rook hoor, de CO steeg telkens tot 60 ppm maar dankzij de tocht was het heel gauw weer weg.
We vorderden 1 m, waar een trémietje boven ons hoofd hing. Dat konden we al voor een deel laten vallen. Het gangetje gaat steil omlaag, smal maar met veel tocht. Wordt vervolgd maar we zijn toch wel benieuwd, want dit is het diepste punt van de grot.

Zondag 12 feb 2017
22) Eerst in de D3 afgedaald. Annette ruimde de vorige plop (weinig puin) en probeerde dan met een speciaal meegebrachte keuterstok het vervolg wat open te maken. Jammer genoeg is dat echt niet breed en zit het grotendeels dicht met bikkelharde klei.  Het gaat in elk geval vrij steil en diep omlaag, stenen rollen meerdere meters. Na een uurtje naar buiten gekropen, en dan nog maar eens naar de Mouflons.
Daar hebben we weer heel de dag gewerkt in het kleine zaaltje op -17. We hebben het Salle des Murets genoemd want intussen is het voor de helft opgevuld met grote blokken en puin, dat door Annette in kunstige muurtjes werd gestapeld. We hebben veel plaats gemaakt in de nauwe dalende spleet, tot zover dat we er nu in kunnen zitten. Een afstapje dus van +/-1 m. Tocht komt van zowat overal, zelfs van schuin boven. Enkele grote blokken gepercuteerd.
De dag besloten met de plop van een heel groot blok. Volgende keer zien we hopelijk iets meer!
Beneden het afstapje van Salle des Murets
Zaterdag 25 nov 2017
23) Een dagje grotten, met Frits. Eerst toonde ik de TDC aan Frits. Hij was zeer onder de indruk van deze rijkelijk geconcretioneerde grot.
Daarna naar de Mouflons, 23ste keer dus Eerst tot het verste punt, waar ik met Annette was gestopt op een kruispuntje van smalle diaklazen. We werkten minstens een uur in de interessantste, waar je een penetrabel vervolg ziet, over enkele meters. Maar een groot blok versperde de doorgang en dat zal en plopje moeten krijgen!
Daarna naar het diepste punt van de grot (Salle des Murets). Veel puin weggehaald en dan het putje verder leeg geruimd. Daardoor kregen we zicht op een gangetje, dat tussen of onder een blok schuin verder loopt. Tocht is zeer duidelijk. Ook hier moet er wat geplopt worden om erin te geraken. Tot slot, op enkele meters ervandaan, nog een half uur aan een schuine laagvoeg omlaag gewerkt. Ook hier er net niet door geraakt. Tegen dan was het al 19 u, dus hebben we er een punt achter gezet. Volgende keer geraken we verder!

Woensdag 31 okt 2018
24) Het was bijna een jaar geleden dat we naar de Mouflons waren geweest ! Dat moest worden rechtgezet. Verder puin geruimd in de steeds kleiner wordende « Salle des Murets » en dan 3 gaten geboord voor een plop. Hopelijk kunnen we volgende keer wat verder geraken (we zien onder een plafond een meter of 2 ver, maar alles ligt nog vol blokken). Daarna een poging om in de laagvoeg te geraken die in het zaaltje erboven vertrekt. Na een uur boren en beitelen lukte dat net niet en was de machine leeg. 
Salle des Murets, of wat er van resteert...
  Zondag 11 nov 2018
25) Namiddagje Mouflons met Annette. We ruimden enkele uren lang puin in het putje onderaan Salle des Murets. Op den duur kon ik zowat 1,5 m ver in de horizontale passage geraken, maar dan verspert een groot blok de weg. Het plafond is geconcretioneerd met zelfs wat aragoniet. Verderop lijkt het nog steeds erg laag.  Niks om erg enthousiast te worden, maar toch.
Aragonietkristalletjes
Nieuwe plop gezet. Daarna erin geslaagd om via een andere weg toch in de tweede werkplaats te geraken, de laagvoeg. Ik geraakt zowaar helemaal ten einde, waar het enige vervolg een te nauwe verticale spleet omlaag is (wel 2-3 m diep). Dus geen succes…. Wel een meter of 5-6 erbij.

Zondag 30 dec 2018
26) Eindelijk weer eens naar de Mouflons. Annette ruimt het puin van de vorige keer en dat is heel veel! Gelukkig vind ik links en recht nog plaats genoeg om alles weg te proppen.Het ruimen beneden is moeilijk, regelmatig hoor ik mijn partner sakkeren en kreunen om in en uit het gangetje te geraken. Dan wisselen we van plaats. De tocht komt voelbaar van hier, en het mooie plafond ziet er echt “grottig” uit en is alvast heel stabiel. We zitten nu al over 3 m onder dit dak maar alles ligt vol 

Mooi dak maar geen vervolg te zien
blokken en zand. Ik krijg een blok weggewrikt en erachter is zowaar wat ruimte. Maar daar geraken we niet in zonder plopwerk en het is al te laat. Met het fototoestel kan ik wel een foto nemen van wat er achter het gat te zien is. En dat is wel wat teleurstellend: een spleet tussen grote blokken, meer niet.

Toch zicht op "iets" na weghalen van een blok
 Maar de aanhouder wint! Nieuwe plop gezet maar de accu van de Hilti blijkt niet goed geladen (of stuk?) en na anderhalf gat geeft hij het op. Het zit ons hier niet mee. Buiten in het donker, vlakbij horen we wat everzwijnen grommen en we verlaten haastig het bos.
Foto met de camera doorheen het te nauwe gat. We zien een spleet, hooguit 30-40 cm breed